Đấng Khyentse đã phát triển đến cấp độ thấu suốt vô ngại. Tashi Ozer, bậc thông thái vĩ đại của tu viện Palpung, là một trong những đại đệ tử của Ngài và thường kể các câu chuyện về Ngài. Dưới đây là một trong số các câu chuyện đó.

Tashi Ozer nhớ lại, "Một ngày nọ, Đấng Khyentse thốt lên : 'Ôi, khenpo của ta, ông có vấn đề gì chăng !? Từ sáng đến đêm, ông có những thứ này để làm.' Ngài bắt đầu kể hết tất cả mọi điều mà ta làm. Ngài biết hết mọi thứ, kể cả những việc vặt vãnh nhất, bao gồm những việc mà ngoài ta, không ai có thể biết được. 'Ông quả là bị mớ trách nhiệm này làm cho rối hết cả; chẳng có thời gian rảnh rỗi gì hết.' Đúng như thế thật, ta bận rộn từ sáng đến tối.

"Một ngày khác, Đấng Khyentse Wangpo, danh hiệu mà ai ai cũng gọi Ngài vào thời đó, bỗng dưng hét toáng lên : 'Ôi, không, kinh khủng quá !' Ta thỉnh Ngài liệu có gì không ổn chăng. 'Ở nơi xa chốn này, một tu sĩ hói đầu rơi khỏi vách núi. Khi ông ấy rơi, ta nghe ông ấy gọi tên ta. Sau đó, khi ta liên tục nghĩ về điều đó, ông ấy đã rơi và mắc vào những cành cây. Bây giờ, những tu sĩ khác đang cố gắng kéo ông ấy lên bằng dây thừng. Đúng rồi ... giờ họ đã cứu được ông ấy.'

Sáng hôm sau, một tu sĩ hói đầu đến đảnh lễ Đấng Khyentse. Ông nói : 'Đêm qua, con có một tai nạn kỳ lạ.' Ông ấy tiếp tục giải thích rằng khi ông ấy đang đi với một cây gậy và một bao tải, ông đã rơi khỏi vách núi và ông đã hét lên : 'Khyentse Wangpo ! Khyentse Wangpo.' Ông ấy đã không rơi hẳn xuống vực mà kẹt vào những cành cây, sau đó mọi người kéo ông lên bằng dây thừng. Tất cả diễn ra đúng như Đấng Khyentse đã nói."

Đức Liên Hoa Sinh từng ban một tiên tri : "Các Ngài có liên hệ nghiệp như Cha và Con." gắn liền với hai bậc Đại sư; theo đó, Đấng Khyentse là Cha và Chokgyur Lingpa là Con. Trong tiên tri cũng nói rằng : "Tâm của các Ngài hòa nhập làm một" - nghĩa là kinh nghiệm và cấp độ tỉnh thức của các Ngài đồng như nhau - "tựa như những dòng sông cuồn cuộn của mùa hè." - hình ảnh này nói đến sự hội ngộ, trao đổi những chỉ dẫn tinh yếu và khơi dậy liên hệ nghiệp trong các Ngài. Trong mọi cuộc đời, các tái sinh Chokling đều nương tựa và theo học các hóa thân Khyentse; cụ thể, Neten Chokling và Tsikey Chokling Rinpoche hiện nay đều là những đệ tử thân cận với Dilgo Khyentse Rinpoche, Kela Chokling Rinpoche theo học với Dzongsar Khyentse Rinpoche.

Đấng Khyentse đản sinh tại Derge thuộc tỉnh Kham. Cái tên Derge có nghĩa "đức hạnh và an lạc". Ngài là hóa thân tái sinh tổng hợp của Vimalamitra, Pháp vương Trisong Deutsen, Longchenpa và đại sư Jigme Lingpa - tất cả trong một cơ thể. Cũng như Chokgyur Lingpa, Ngài được tôn xưng là bậc Chủ của bảy (7) nhánh trao truyền giáo lý. Tuy nhiên, Đấng Khyentse không khởi đầu bằng vai trò tu viện trưởng của một tu viện lớn mà chỉ là một phàm tăng tại tu viện Sakya thuộc Derge.

Trong những năm tháng đầu đời, Đấng Khyentse đến miền Trung xứ Tây Tạng để thọ nhận nhiều giáo lý từ mọi bậc Thầy. Dần dần, tài năng vốn có đã đưa Ngài lên địa vị một vị Thầy, kế đến là Đạo sư kim cương, sau đó là Shabdrung và cuối cùng là Tu viện trưởng. Suốt chuyến đi đến miền Trung lần thứ 2, Ngài trao truyền gần hết những giáo lý có được cho những người khác.Vì thế, mọi người nói : "Trước đây, Ngài là trò; bây giờ, Ngài làm thầy."

Theo một bình diện nào đó, Đấng Khyentse có kinh nghiệm tâm linh sâu xa liên hệ với linh kiến về đại sư Chetsun Senge Wangchuk để rồi sau đó, Ngài viết lại giáo lý quý báu có tên Tâm yếu của Chetsun. Tại tu viện chính của dòng truyền Sakya tại miền Trung xứ Tây Tạng, Ngài nhập thất thiền định về Đức Văn Thù (Manjushri) và trải qua một linh kiến thấy mình hòa vào tâm của vị bổn tôn; do đó, "kho tàng hùng vĩ của trí tuệ biện tài" tràn ngập khắp trong tâm giác ngộ của Ngài. Nhờ đó, Ngài trở thành Pháp vương của hết thảy bậc Thầy thành tựu và uyên bác.

Sau này, Đấng Khyentse xây dựng một khu thất mà Ngài ban cái tên Cung điện Tập hội các Đấng Thiện thệ. Ngài ngụ tại đó trong phần đời còn lại của mình.

Theo một phương diện nào đó, Đức Karmapa là một terton chính yếu, đó là lí do chính đáng để Ngài có phối ngẫu tâm linh, một điều cần thiết để 'mở cửa kho tàng' của các terma. Tuy nhiên, xưa nay các Đức Karmapa là tu sĩ và việc có phối ngẫu tâm linh không phải điều có thể dễ dàng được chấp nhận; thực sự, điều này vô cùng không thích hợp. Việc miễn cưỡng ghi chép các terma hoặc lấy một phối ngẫu khiến Ngài lâm trọng bệnh. Một số người cho rằng đây là hình phạt mà chư Dakini dành cho các terton chính yếu không hoàn thành trách nhiệm của mình.

Sau cùng, dù lí do là gì, nhiều bậc đại sư đã thuyết phục Ngài có một phối ngẫu và nếu không, các Ngài cho rằng, Đức Karmapa sẽ sớm viên tịch. Phối ngẫu đầu tiên là con gái đầu lòng của một gia đình danh giá ở miền Trung xứ Tây Tạng. Đúng như Đức Liên Hoa Sinh tiên tri, phối ngẫu này đã giúp Ngài khám phá nhiều giáo lý terma.

Con trai của Đức Karmapa, tái sinh của Jamgon Kongtrul Lodro Thaye

Karsey Kongtrul Palden Ozer

Sau đó, khi Đức Karmapa lâm bệnh một lần nữa, một terton ở Surmang có tên Zilnon Namkhai Dorje khám phá ra một terma có ghi lời tiên tri của Đức Liên Hoa Sinh rằng nếu Đức Karmapa chấp nhận một người phụ nữ trẻ, một vị Dakini trong hình dáng loài người, cuộc sống của Ngài có thể được kéo dài thêm 3 năm nữa.

Đức Karmapa gửi một đoàn tìm kiếm để xác định và thỉnh mời hóa thân quay về Tsurphu. Ngài có danh hiệu Khandro Chenmo, nghĩa là "đấng Dakini vĩ đại." Đức Karmapa chấp nhận Ngài là một phối ngẫu và quả nhiên, thọ mạng của Đức Karmapa kéo dài thêm 3 năm. Bất kể lúc nào Đức Karmapa lâm bệnh, Khandro đều được thỉnh mời đến Tsurphu và chỉ trong vòng mấy ngày, sức khỏe của Đức Karmapa đã có thể hồi phục. Điều này diễn ra trong 3 năm. Việc kéo dài thọ mạng của Đức Karmapa đối với chúng sinh có ý nghĩa vô cùng to lớn.

Tulku Urgyen Rinpoche được đảnh lễ Khandro và chứng kiến nhiều chi tiết : Khandro Chenmo rất đẹp và là một hành giả phi phàm. Ngài có lòng từ bi và tình thương to lớn, lòng sùng mộ sâu xa và chứng ngộ tâm linh bất khả tư nghì. Lần đầu tiên, Tulku Urgyen Rinpoche được đảnh lễ Khandro tại Tsurphu vào năm 26 tuổi và sau đó 3 năm, kế đến là đảnh lễ tại Rumtek, nơi Khandro viên tịch sau khi rời bỏ Tây Tạng. Rinpoche khẳng định Khandro là một đấng vô cùng đặc biệt, một vị Dakini chân thực. Khandro dành phần lớn cuộc đời để nhập thất hành trì các nghi quỹ và trì tụng minh chú, đã đạt đến cấp độ tỉnh thức và kinh nghiệm cao thâm.

 Khandro Chenmo và tái sinh Khandro Rinpoche

Samten Gyatso, một trong những bậc trì giữ dòng truyền Chokling Tersar dành cho Khandro lòng kính ngưỡng sâu sắc và nói : "Khi ta đến đảnh lễ Đức Karmapa, Khandro luôn ở đó. Ta có cảm giác được diện kiến Đức Phật mẫu Tara trong hình tướng con người. Ngài chính là Đức Tara tôn quý giữa nhân loại chúng ta, một vị Dakini chân chính." Bản thân Khandro cũng rất yêu mến Samten Gyatso và mỗi năm đều gửi một món quà đến Kham cho Ngài.

Khandro Chenmo có được sự kính ngưỡng sâu sắc như thể Ngài là một Lama lớn. Bất kỳ đâu Ngài đến, người ta đều săn đón tin tức và hàng ngàn người xếp hàng chỉ để được đảnh lễ Ngài. Theo lời thỉnh mời của Hoàng tộc xứ Bhuta, Ngài đã đến đó và khi Ngài viếng thăm Đức Dzongsar Khyentse tại Gangtok, đích thân Đức Khyentse ra đón Ngài. Trong các pháp hội đặc biệt, mọi người thường đặt pháp tòa của Ngài ngang tầm các Đấng Khyentse và Kongtrul nhưng chính bản thân Ngài không xem điều đó là vinh dự hay có gì quá đặc biệt đáng phải tự hào.

Samten Gyatso, một trong những bậc trì giữ dòng truyền Chokling Tersar từng nói : "Khakyab Dorje là một bậc đại sư lỗi lạc. Ta hoàn toàn tin tưởng rằng Ngài thấu suốt cả ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) như một vật nằm gọn trong lòng bàn tay vậy." Tri kiến thấu suốt phi phàm này giúp Đức Karmapa có thể xác nhận gần 1000 vị tulku trong đời mình (trong đó có Tulku Urgyen Rinpoche, Jamgon Kongtrul Rinpoche thứ II, Tai Situ Rinpoche thứ XI, Beru Khyentse Rinpoche thứ I...)

Các vị Rinpoche do Đức Karmapa thứ XV công nhận

Jamgon Kongtrul, Tai Situ, Beru Khyentse và Tulku Urgyen

Do liên hệ mật thiết với Khakyab Dorje nên Samten Gyatso không ngại ngùng thỉnh vấn những vấn đề riêng tư nơi Ngài. Một lần nọ, Samten Gyatso thỉnh vấn làm thế nào mà Đức Karmapa biết những vị tulku sẽ tái sinh ở đâu. Đức Karmapa giải thích rằng không phải lúc nào Ngài cũng làm chủ được dòng tri kiến ấy mặc dù tri kiến của Đức Karmapa hoàn toàn vô ngại. Đôi lúc, Ngài có thể biết khi nào vị Lama sắp viên tịch và nơi tái sinh mà không cần ai phải thỉnh vấn. Sau đó, khi những vị đệ tử mang trách nhiệm tìm kiếm vị tulku đến để thỉnh cầu, Ngài đã viết thông tin về sự ra đi và tái sinh của tulku rồi.

Trong trường hợp khác, Ngài chỉ có thể thấy những dữ kiện của sự tái sinh khi có sự thỉnh cầu đặc biệt và những dữ kiện tốt lành ấy có được thông qua một số thực hành cầu nguyện nhất định. Trong một số trường hợp, mặc dù được thỉnh cầu nhưng Ngài lại không thấy gì. Có thể Ngài sẽ cố thử nhưng các sự kiện chính yếu nằm đằng sau một màn sương mờ ảo. Ngài nói, điều này là một dấu hiệu có vấn đề giữa vị Lama đã viên tịch và các môn đồ. Chẳng hạn, nếu giữa đại chúng có sự bất hòa hoặc tranh đấu thì nơi mà vị tái sinh xuất hiện bị mờ đi và trở nên mơ hồ.

Đức Karmapa giải thích : "Chướng ngại khủng khiếp nhất trong việc công nhận chắc chắn một vị tái sinh là sự không hòa hợp giữa Guru và đệ tử. Trong những tình huống này, ta chẳng thể làm gì và những dữ kiện về tái sinh tiếp có thể mãi mãi không xuất hiện."

Khi hóa thân hoạt động của chư Phật chính là Đức Karmapa, việc một vị terton (bậc khám phá kho tàng giáo lý) có kết nối với Ngài đã tăng trưởng tầm ảnh hưởng của giáo lý terma. Trong lịch sử các vị terton khám phá kho tàng giáo lý luôn luôn thể hiện rằng khi các Đức Karmapa bày tỏ sự kính trọng với một bậc terton nào, với sức ảnh hưởng và gia hộ của Đức Karmapa, mọi người dễ dàng chấp nhận vị terton ấy và giáo lý được khám phá chân thực một cách không có gì đáng nghi ngại hay bàn cãi. Đây là lí do đa số các vị terton đều cần phải liên hệ với Đức Karmapa; nếu không, vị terton có nguy cơ bị gọi là điên rồ hoặc lòe bịp.

Mặc dù Đức Karmapa khám phá nhiều terma nhưng bản thân Ngài chỉ viết lại một ít kinh văn có liên quan. Chính Đức Karmapa một lần đã nói : "Khi các Đấng Khyentse, Kongtrul và Chokling đã khám phá quá nhiều terma, thực sự không cần thiết phải đưa ra thêm bất kỳ terma mới nào nữa."

Tại Tsurphu, trong phòng ngủ của riêng Đức Karmapa có bốn mươi (40) hộp chứa những hiện thân linh diệu của Thân, Khẩu và Ý giác ngộ mà các bậc Hộ pháp kho tàng đã đem đến dâng cho Ngài. Khi cho Samten Gyatso, một trong những bậc trì giữ dòng truyền Chokling Tersar, xem những kho tàng tâm linh này, Đức Karmapa một lần nữa nhấn mạnh : "Đã có lúc giáo lý xuất hiện để ghi lại nhưng ta không làm vậy vì ta không cần phải ganh đua gì với ba vị terton vĩ đại (ý nói đến các Đấng Khyentse, Kongtrul và Chokling). Ta thấy rằng những giáo lý terma của các Ngài không có điểm nào chưa hoàn thiện hoặc cần phải chỉnh sửa cả."

Khi trưởng thành, Khakyab Dorje chẳng những trở thành bậc thông thái siêu việt mà còn thị hiện nhiều thần thông. Ngài là một terton (bậc khám phá kho tàng giáo lý) với các kho tàng Tâm và Đất.

Đôi lúc các vật phẩm terma (kho tàng giáo lý) bất chợt xuất hiện trong tay Đức Karmapa, rất nóng và đôi khi di chuyển theo một quỹ đạo riêng. Một thưở nọ, khi Ngài đang thăm viếng vùng Amnye, một tinh linh địa phương dâng cho Ngài một terma, mọi người có thể cảm nhận sức nóng của terma trong tay Ngài, nóng đến mức khi Ngài đặt terma lên trên bàn mà mọi người chạm vào, lập tức bị phỏng. Theo lời Tulku Urgyen Rinpoche, tất cả những phẩm vật này vẫn còn được lưu giữ tại Tsurphu.

Thay vì phải đi ra bên ngoài để đến những hang động và tìm kiếm terma, Đức Karmapa được rất nhiều tinh linh là bậc giữ gìn kho tàng giáo lý, đem terma đến dâng cho Ngài. Chư Hộ Pháp có thể mang hộp đựng terma đến Tsurphu và đặt trước mặt Ngài.

Một trong những phẩm vật terma được gìn giữ trong rương của Đức Karmapa : Một thánh tượng Đức Liên Hoa Sinh vô cùng phi thường với nửa thân bằng đồng và nửa thân bằng pha lê trong suốt. Theo lời Tulku Urgyen Rinpoche, đây là một thánh vật độc nhất vô nhị. Đức Karmapa cũng cho Rinpoche thấy những con dao phổ ba và thánh tượng Liên Hoa Sinh khác, đồng thời kể cho Rinpoche nghe thời gian tìm thấy và ai đã dâng những thánh vật này cho Ngài. Trong số những con dao phổ ba này có một con dao với thần bằng sắt thép và đỉnh làm từ pha lê vô cùng tuyệt diệu. Cho đến nay, những thánh vật này vẫn là duy nhất và không ai hoặc nơi nào có được.

Có lúc trong những linh kiến, Đức Karmapa nhìn thấy hộp đựng terma xuất hiện và bay về phía Ngài. Nhờ nghiệp thanh tịnh, một số người có thể thấy những thánh vật này. Một ngày nọ, khi Đức Karmapa đi Yarlung hành hương cách Tsurphu vài ngày đường, Ngài đang cưỡi ngựa thong dong thì những chiếc hộp terma bay xung quanh Ngài trong không gian. Một vài thị giả thấy được điều này và một trong số họ nói, "Hôm nay những thể lực quỷ ma thật kinh khủng."

Đức Karmapa đáp, "Ta không chắc 'kinh khủng' đến mức nào."

Sau các Đấng Khyentse và Kongtrul, không ai có thể phụng sự cho kho tàng giáo lý của Chokgyur Lingpa như Khakyab Dorje, Đức Karmapa thứ XV.

Trước khi viên tịch, các Đức Karmapa có truyền thống viết một lá thư mô tả nơi chốn bậc tái sinh tiếp theo sẽ đản sinh. Như thế, Khakyab Dorje được nhóm tìm kiếm gồm các vị Lama tìm thấy khi còn bé tại tỉnh Tsang thuộc miền Trung của Tây Tạng nhờ những chỉ dẫn trong lá thư mà Đức Karmapa đời trước để lại. Sau đó, Chokgyur Lingpa xác nhận đứa trẻ thông qua một tiên tri độc lập.

Từ lúc bé, Khakyab Dorje đã rất phi phàm. Một ngày nọ, Ngài được thỉnh cầu thánh hóa một tu viện gần quê nhà. "Ta sẽ cử hành vào ngày 1 tháng 12," Ngài đáp.

Lúc đó, Ngài đang ở Tsurphu, khá xa tu viện mà Ngài được thỉnh ban gia trì. Thay vì đi đến tận nơi, vào buổi sáng ngày hôm ấy, Ngài yêu cầu một cái chậu được đậy kỹ lưỡng. Khi nghe Ngài nói : "Hôm nay, ta sẽ cử hành nghi thức thánh hóa một tu viện ở phương xa!", những thị giả quanh Ngài cho rằng Ngài đang chơi mà thôi.

Họ chơi đùa cùng với Ngài và Ngài nhấn mạnh hai vị thị giả bê cái chậu đi vòng quanh Tsurphu. Đức Karmapa trẻ tuổi bước đi và thẩy gạo lên chậu, Sau này, vài người sống gần tu viện đến Tsurphu và nói rằng những hạt ngũ cốc đã rơi từ trên trời vào ngày hôm đó, tựa như một cơn mưa nhẹ.